Kou op je dak

In het nieuws horen we over de ontruimde schaatsbaan in Waalwijk, verschillende IKEA’s en het iconische ‘bollendak’ bij Utrecht Centraal Station. Het beeld werd nog eens extra versterkt na het instorten van een deel van het sportcomplex Hal 22 in Utrecht. De oorzaak wordt nog onderzocht, maar het incident maakt opnieuw duidelijk dat sneeuw en dooi serieuze gevolgen kan hebben voor dakconstructies die daar niet op zijn berekend. Waarom is sneeuw zo’n probleem voor sommige daken? En is dit te voorkomen? 

Het bollendak bij Utrecht Centraal 

Het ‘bollendak’ bij Utrecht Centraal Station is de karakteristieke overkapping boven het stationsplein, tussen het station en winkel- en wooncomplex Hoog Catharijne. Het dak bestaat uit een groot aantal bolvormige luchtkussens die samen een koepel vormen en het plein beschutten. 

De gemeente Utrecht sloot het plein recent uit voorzorg, omdat er veel sneeuw op het dak lag. De bollen leken in te deuken en de sneeuwbelasting niet goed te kunnen verwerken. Een zichtbaar voorbeeld van wat sneeuw kan doen met een constructie. 

Sneeuwbelasting: meer gewicht dan je denkt 

Sneeuw is in de eerste plaats simpelweg extra gewicht. Tien centimeter sneeuw weegt al snel zo’n 20 kg per vierkante meter. De eerste vraag is dan ook: is het dak op deze belasting berekend? 

Wat veel installateurs van zonnepanelen niet weten, en waar daardoor vaak onvoldoende rekening mee wordt gehouden, is dat het dak niet alleen het extra gewicht van de panelen moet dragen, maar ook een verhoogde sneeuwbelasting. Vooral bij platte en flauwhellende daken blijft er op en tussen zonnepanelen meer sneeuw liggen dan op vergelijkbare daken zonder obstakels. 

Als hier bij het ontwerp geen rekening mee is gehouden, kan dit leiden tot overbelasting. Dat uit zich soms in krakende geluiden of doorbuiging, en in het uiterste geval zelfs in bezwijken van de dakconstructie. 

[image-2/4]

Smeltwater en waterdichtheid 

Aan sneeuw op daken kleven meer nadelen dan alleen gewicht. Dooiwater vindt namelijk wegen die regenwater niet bereikt. Regenwater loopt, mits het dak goed is ontworpen, doorgaans direct weg. Sneeuw daarentegen kan dagen blijven liggen. Wanneer het begint te dooien, gebeurt dat van bovenaf, dus op een verhoogd niveau. 

Wanneer sneeuw begint te dooien, gebeurt dat niet op het afvoerniveau van regenwater, maar hoger op het dak. Smeltwater verzamelt zich daardoor op plekken waar het normaal niet komt. Opdrijving en opstuwing door wind versterken dit effect. Als daar bij opstanden en dakranden geen rekening mee is gehouden, kan een dak dat jarenlang probleemloos functioneerde, ineens gaan lekken. 

Wie is verantwoordelijk? 

Door adequaat optreden van het personeel zijn er bij de instorting van Hal22 gelukkig geen gewonden gevallen. Dat roept de vraag op: wie is er in zo’n geval verantwoordelijk? Officieel is dat de installateur, die is in principe verantwoordelijk voor een veilige situatie. Maar eventuele slachtoffers spreken natuurlijk wel de eigenaar of beheerder van het gebouw aan. Dat zijn 2 aparte zaken, waar logischerwijs wel een relatie tussen is. 

Voorkomen is beter dan genezen 

Controle van een dak op sterkte en stijfheid, en van de dakafwerking en aansluitingen op waterdichtheid, kan veel schade voorkomen. Zeker wanneer daarbij ook wordt gekeken naar extremere weersomstandigheden, zoals langdurige sneeuw en dooi. 

Dat vraagt om constructieve deskundigheid, maar ook om een geoefend oog voor de praktijk. Bij Kettlitz Gevel en Dakadvies komen die twee samen. Met kennis van de theorie én jarenlange ervaring in het veld beoordelen we daken zoals ze werkelijk worden gebruikt, en belast. Die combinatie helpt risico’s tijdig te signaleren en schade te voorkomen. 

Extreme weersomstandigheden stellen daken steeds vaker op de proef. Twijfel je of jouw dak bestendig is tegen sneeuw en dooi? Een inspectie geeft duidelijkheid en helpt risico’s beheersbaar te houden. Lees verder bij ons vakgebied Inspectie en Onderzoek Dak en Gevel of neem contact met ons op.